Značaj scintigrafije skeleta u proceni metastatske bolesti kod pacijenta sa karcinomom prostate pre i posle primenjene terapije: prikaz slučaja i pregled literature

Prikaz slučaja

Milica Kotur, Lenka Grujičić, Nikola Pantić, Miroslava Blagić, Dragana Šobić Šaranović, Vera Artiko

144–148

https://doi.org/10.5937/medrec2404144K

Apstrakt

Karcinom prostate (KP) najčešće dovodi do osteoblastnih metastaza, koje prvenstveno zahvataju aksijalni skelet, a potom femur i humerus. Predstavljamo slučaj u kojem je pacijent podvrgnut scintigrafiji skeleta (SS) nakon postavljene dijagnoze KP – inicijalnoj pre primene bilo kakve terapije zbog sumnje na metastaze u skeletnom sistemu, a zatim i kontrolnoj SS nakon primenjene terapije, u cilju procene efikasnosti lečenja. Pacijent muškog pola, starosti 69 godina, podvrgnut je SS u oktobru 2017. Rezultati scintigrafije pokazali su više zona asimetrično pojačane akumulacije radiofarmaka u kostima glave, desne ključne kosti, sternumu, nekoliko rebara, torakalnoj kičmi, svim kostima karlice sa obe strane i desnom femuru. Zaključak na osnovu nalaza SS jeste da opisane promene u skeletnom sistemu odgovaraju metastazama koje potiču od prethodno dijagnostikovanog KP. U oktobru 2021. godine, pacijent je podvrgnut kontrolnoj SS, nakon primenjene terapije. U poređenju sa prethodnim nalazom iz 2017. godine, došlo je do potpune regresije promena u skeletnom sistemu, te nisu bili viđeni znakovi metastaza u kostima. Prikazani slučaj naglašava važnu ulogu SS u otkrivanju metastaza u kostima i evaluaciji pacijenata sa već potvrđenim metastazama. Inicijalna SS, zajedno sa drugim dijagnostičkim metodama, pomogla je u odabiru odgovarajućeg terapijskog modaliteta. S druge strane, kontrolna SS omogućila je procenu efikasnosti lečenja, a u korelaciji sa drugim pokazateljima kao što je nizak nivo prostata-specifičnog antigena (PSA) u krvi, doneta je odluka o obustavi terapije.

Ključne reči: karcinom prostate, osteoblastne metastaze, scintigrafija skeleta, androgen deprivaciona terapija

Ceo tekst 

Literatura

  1. Union E. Prostate cancer burden in EU-27 [Internet]. 2021 [cited 2025 Mar 2]. Available from: https://ecis.jrc.ec.europa.eu/sites/default/files/2023-12/prostate_cancer_En-Nov_2021.pdf 
  2. Virtanen V, Paunu K, Ahlskog JK, Varnai R, Sipeky C, Sundvall M. PARP inhibitors in prostate cancer—The preclinical rationale and current clinical development. Genes 2019;10(8):565.
  3. National Cancer Institute. Prostate-specific antigen (PSA) test [Internet]. [cited 2025 Mar 2]. Available from: https://www.cancer.gov/types/prostate/psa-fact-sheet
  4. Koopman AGMM, Jenniskens SFM, Fütterer JJ. Magnetic Resonance Imaging Assessment After Therapy in Prostate Cancer. Top Magn Reson Imaging. 2020;29(1):47-58.
  5. Jayarangaiah A, Kemp AK, Theetha Kariyanna P. Bone metastasis. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 Jul 31 [cited 2025 Mar 5]
  6. Montilla-Soler JL, Makanji R. Skeletal Scintigraphy. Cancer Control 2017;24(2):137-46.
  7. Ghosh P. The role of SPECT/CT in skeletal malignancies. Semin Musculoskelet Radiol 2014;18(2):175-93.
  8. Prostate Cancer Foundation. Choosing a treatment option [Internet]. Prostate Cancer Foundation. [cited 2025 Mar 6]. Available from: https://www.pcf.org/about-prostate-cancer/prostate-cancer-treatment/choosing-treatment-option/
  9. Rodríguez-Fraile M, Tamayo Alonso P, Rosales JJ, de Arcocha-Torres M, Caresia-Aróztegui AP, Cózar-Santiago M, et al. The role of PSMA radioligands in the diagnosis and treatment of prostate carcinoma. Rev Esp Med Nucl Imagen Mol (Engl Ed) 2022;41(2):126-135.
  10. Gjyrezi A, Xie F, Voznesensky O, Khanna P, Calagua C, Bai Y, et al. Taxane resistance in prostate cancer is mediated by decreased drug-target engagement. J Clin Invest 2020;130(6):3287-98.
  11. Sartor O, de Bono J, Chi KN, Fizazi K, Herrmann K, Rahbar K, et al. Lutetium-177-PSMA-617 for metastatic castration-resistant prostate cancer. N Engl J Med 2021;385(12):1091-103.
  12. Davila D, Antoniou A, Chaudhry MA. Evaluation of osseous metastasis in bone scintigraphy [published correction appears in Semin Nucl Med. 2015;45(3):266]. Semin Nucl Med 2015;45(1):3-15.
  13. American Cancer Society. Bone metastasis [Internet]. Atlanta: American Cancer Society; 2023 [cited 2025 Mar 10]. Available from: https://www.cancer.org/cancer/managing-cancer/advanced-cancer/bone-metastases.html
  14. Osguthorpe DJ, Hagler AT. Mechanism of androgen receptor antagonism by bicalutamide in the treatment of prostate cancer. Biochemistry 2011;50(19):4105-13.
  15. Du Q, Jiang G, Li S, Liu Y, Huang Z. Docetaxel increases the risk of severe infections in the treatment of non-small cell lung cancer: a meta-analysis. Oncoscience 2018;5(7-8):220-38.
  16. Sathianathen NJ, Koschel S, Thangasamy IA, Teh J, Alghazo O, Butcher G, et al. Indirect comparisons of efficacy between combination approaches in metastatic hormone-sensitive prostate cancer: A systematic review and network meta-analysis. Eur Urol 2020;77(3):365-72.
  17. Ishibashi Y, Okamura Y, Otsuka H, Nishizawa K, Sasaki T, Toh S. Comparison of scintigraphy and magnetic resonance imaging for stress injuries of bone. Clin J Sport Med 2002;12(2):79-84.
  18. Wu Q, Yang R, Zhou F, Hu Y. Comparison of whole-body MRI and skeletal scintigraphy for detection of bone metastatic tumors: a meta-analysis. Surg Oncol 2013;22(4):261-6.